Teritorija Sente i njena opština imaju povoljan geografski položaj, te je tako ona već od davnina nastanjena, što dokazuju i razni arheološki nalazi.

Senta je svoje ime najverovatnije dobila od mađarske plemićke porodice Sente-Magoč, koja je imale više zemljišnih poseda širom Ugarske, pa tako i pored reke Tise. Pretpostavlja se da je ova porodica osnovala Sentu i naselje Magoč (Makoš).

Senta se prvi put pominje u jednom darovnom pismu izdatom od strane Mađarskog kralja Endrea II. Tada se već uzima kao naselje sa više stanovnika, kojе, shodno prethodno pomenutom pismu, ima već i crkvu. Krajem XII veka u okolini Sente postoji već više naselja: Magoč, Zyntharew (Sintarev-na desnoj obali Tise), Često, Likaš, Kalača, Tornjoš i Karjad na Orompartu, koji se pominju 1198. godine.

Nekadašnji Čečtovski ribnjak (Chechtow, Chechtou), koji se prostirao severno od Sente, pominje se 1224. godine kao imanje budimskog Kaptola (kurija Svetog Petra i Pavla u Starom Budimu), u jednom dokumentu gde su ubeležene granice..

Sentu i njenu okolinu je 1241. godine uništila najezda Mongola (Tatara). Na jugu ondašnje ugarske države postotak uništenja naselja je iznosio oko 50 %. Tada su bila uništena i Senti bliža, prethodno pomenuta naselja.

Prva polovina XIV veka je predstavljala vreme ponovnog nastanjivanja Sente i daljeg razvijanja naselja. Od sredine veka je već i Senta, kao imanje budimskog Kaptola, krenula putem razvoja, te ona kao mesto prelaska Tise postaje jedan od značajnijih saobraćajnih i trgovačkih centara u Južnoj Mađarskoj.

Zbog sukoba oko prikupljanje carine na reci Tisi, koji je vođen sa gradom Segedinom, a što je izazvalo čak i oružani konflikt, u drugoj polovini XV veka dolazi do sklapanja jednog sporazuma. Ovaj dokument iz 1475. godine Sentu pominje kao varoš (opidium). Na kraju XV veka grad Senta ima svoju crkvu i nedeljnu pijacu, a 1494. godine je usled darežljivosti franjevačkih monaha izgrađen i manastir. U to vreme Senta se već nalazi među značajnijim gradovima koji se nalaze u svojini budimskog Kaptola.

Na osnovu predstavke budimskog Kaptola, Ladislav II Jagelonski, kralj Češke i Mađarske, dodeljuje 2. februara 1506. Povelju o privilegijama gradu Senti, kojom gradu dodeljuje sve one privilegije koje ima i grad Segedin. Po tom darovnom pismu Senta dobija i pečat sa žigom, na kojem pšenični klas i kečiga svedoče o izrazito razvijenoj poljoprivredi i ribarstvu, a ležeći ključ u krstu pak simbolizuje imenitelja crkve budimskog Kaptola,odnosno zaštitnika grada Sente – Svetog Petra (ovaj grb i dan-danas opstoji kao službeni grb grada Sente). Ova povelja o privilegijama predstavlja važnu postaju u istoriji Sente, pošto su se po njenom izdavanju u gradu Senti nastanili mnogi majstori i trgovci, a što je dovelo do poboljšanja ukupnih ekonomskih prilika.

U razvoju grada seljačka buna Đerđa Dože izaziva izvesno usporavanje, a tragedija kod Mohača je svakako zapečatila i razvojnu sudbinu grada. Turska vojska je u svom povlačenju krajem septembra 1526. godine porušila grad, stanovnike koji nisu pobegli delom pobila, a delom pak odvela u ropstvo. Turska dominacija, koja je trajala 150 godina, izazvala je niz dubokih promena u privrednom životu i u strukturi stanovništva. Zbog čestih ratova je nestalo i više naselja u okolini Sente.

Krajem XVI veka se sa balkanskih prostora pod turskom dominacijom nastanjuju slovenski i makedo-romanski narodi, pri čemu se jedan deo njih bavio trgovinom, dok su drugi među njima bili vojnici, premda se većina bavila stočarstvom.
Godine 1697. Turci su započeli veliku ofanzivu kako bi vratili ranije izgubljene teritorije. Carska vojska je pod vođstvom Eugena Savojskog vršila koncentraciju jedinica u okolini Novog Sada, pa je na desnoj obali Tise pratila tursku vojsku prema severu.Turci su 10. septembra stigli i do Sente, te su tu i izgradili pontonski most na Tisi, preko kojeg su narednog dana počeli i da prelaze. Iskoristivši slabost turske vojske, Savojski je otpočeo napad na pontonski most i za 2 sata razbio tursku vojsku. Ova pobeda Eugena Savojskog ostvarena 11. septembra 1697. bila je značajna za ceo svet, jer je ovom pobedom oslobođena skoro cela teritorija Mađarske. Kao posledica ove bitke, a zaključno sa Karlovačkim mirom iz 1699. godine, dolazi i do završetka prodora Turaka u srednju Evropu (samo je Banat još jedno vreme ostao pod dominacijom Turaka).

Nakon sklapanja Karlovačkog mira bečki dvor je 1702. godine organizovao Potisku vojnu granicu, te se u okviru iste u granična područja naseljavaju srpski graničari.

Godine 1703. počinje oslobodilački ustanak pod vođstvom Ferenca Rakocija II. Senta takođe pati od ratne štete, te se i nadalje devastira njena već i inače retko naseljena okolina. U cilju razvijanja naselja austrijski car Karlo III 1715. godine uspostavlja kancelariju u opštini, ali od carine ne dolazi puno prihoda.

Carica Marija Terezija 1741. otpočinje likvidaciju graničarske vojske, a 1751. godine reorganizuje okolinu Tise u privilegovani Krunski distrikt, te obezbeđuje povoljne privredne uslove za one koji ovde žive, a i za one koji bi želeli da se ovde dosele. Ovaj slobodni Krunski distrikt je obezbedio povoljnije uslove za dalje razviće u odnosu na druge delove države, u koje je vraćen feudalni sistem. No uprkos ovim povoljnim uslovima srpski graničari i njihove porodice sele se u Rusiju i u okolinu Tamiša.

Početkom pedesetih godina XVIII veka otpočinje ponovno nastanjivanje i naseljavanje ove regije stanovništvom sa područja između Dunava i Tise, odnosno iz okruga koji se nalaze severnije od ovog. Naseljeno stanovništvo gradi svoje domove i obrađuje zemlju. Početni razvoj je za jedno vreme usporio požar iz 1769. godine, koji je skoro uništio ceo grad, ali je uz pomoć carske komore naselje uskoro počelo ponovo da se izgrađuje.

U poslednjoj deceniji XVIII veka Senta kreće putem vidljivog razvoja: grade se rečni mlinovi i mlinovi na vetar, sade se dudova stabla pored puteva, zasađuju bašte sa jagodama, počinje uspon uzgoja svilenih buba, jača sistem esnafa, stanovnici stvaraju imovinu. Kao posledica poboljšanja privrede poboljšava se i obrazovanje i zdravstvo, te se tako 1832. godine otvara kasino za čitanje, a 1833. godine grad osniva i bolnicu kao prvi u okrugu.

Tokom februara 1849. godine, zbog revolucionarnih odmazdi više hiljada ljudi postaju žrtve.Veliki deo grada zbog požara i razaranja podnosi jake materijalne štete. Posle revolucije dolazi vreme carskog apsolutizma i provizorijuma, a u tom periodu se ne dešavaju neke evidentnije promene ni u društvenom, niti pak u ekonomskom životu. Međutim, nagodba iz 1867. godine pokreće dalji ekonomski razvitak. Počinju da se grade ustanove, škole, zabavišta, a 1873. godine je sagrađen i drveni most na Tisi. Prva veća preduzeća su počela sa radom u 1880. godini – parni mlin na valjke velikog kapaciteta i ciglana.

Godine 1889. izgrađena je železnička pruga na relaciji Subotica-Horgoš-Senta-Bečej, odnosno Subotica-Orom-Senta, kojom se i Senta uključuje u državnu komunikacionu mrežu i ekonomsku cirkulaciju.
Godine 1895. grad dobija električno osvetljenje i asfaltirane trotoare.

U zadnjoj deceniji XIX veka grad već ima gimnaziju, školu za devojčice, osnovnu i stručnu školu, poljoprivredni nastavni institut, bolnicu, železničku stanicu i poštu. Godine 1899. uspostavlja se i gradska telefonska mreža. Pored svega nabrojanog, Senta poseduje i razvijenu trgovačku mrežu i centar za žitarice, četiri finansijske institucije, dve štamparije, dva lokalna lista i razne prosvetne zajednice.

Razviće traje i u potonjem vremenu. Godine 1907. izgrađen je lep kej sa zasađenim kestenovima, a zatim i gvozdeni most na Tisi. Naredne 1909. godine izgrađuje se i samostalno radničko naselje, kako bi se olakšali problemi stanovništva.

Prilikom požara koji je izbio aprila 1911. godine izgorela je Gradska kuća i velika crkva koja je stajala na Glavnom trgu. Grad je izgradio novu, monumentalnu Gradsku kuću, a u to vreme uži centar grada je postao bogatiji za nekoliko zgrada podignutih u umetničkom stilu. Aprila 1915. godine je zbog potreba vojnog transporta položena pruga preko ranije izgrađenog trostubnog mosta, te je tako povezana železnička mreža Banata i Bačke, čime je ova linija dobila međunarodni karakter, pošto je tu prolazilo severno krilo (bukureštanski ogranak) Orijent-ekspresa.

Završetkom Prvog svetskog rata Senta dolazi u okrilje južnoslovenske države, koja je tada formirana. Kao posledica promene carstva ekonomsko razviće se zaustavlja, a zahvaljujući agrarnoj reformi grad gubi prethodnu veliku ekonomiju, usled čega dolazi do unazađivanja ekonomskog i društvenog razvića.

U drugom svetskom ratu je mnogo stanovnika Sente postalo žrtvom usled odmazdi raznih političkih sistema. Velika ulaganja za rekonstrukciju posle rata su zaobišla opštinu. Većina stanovnika se bavi poljoprivredom, a promena se javlja samo posle 50-ih godina XX veka. Početkom šezdesetih godina izgradi se most preko Tise, i fabrika šećera. Kasnije se izgrađuje industrijska zona, koja se nalazi južno od grada, gde je svoje mesto dobilo više ekonomskih i industrijskih postrojenja, odnosno luka, koju su, nažalost, premestili na istorijsko mesto Senćanske bitke.

U ekonomskom životu grada još i danas glavnu ulogu igra poljoprivredna proizvodnja. Tokom sedamdesetih godina XX. veka peskom je popunjeno ostrvce koje se nalazilo na južnom delu grada, a na tom mestu je izgrađena stambena četvrt, namenjena stanovanju više stotina porodica. Kej, blizu samog centra grada, predstavlja popularno šetalište pod krošnjama kestenova. Žalosno je što je stari, patinirani i razuđeni kej (koji je predstavljao dominantni motiv u slici grada), tokom 1983-84. godine preuređen na drugačiji način, te što je tako promenjena već stvorena umetnička slika grada koja je gledala na Tisu.

Na levoj obali Tise, preko puta grada, nalazi se deo obale nasut peskom, pogodan za kupanje i rekreaciju, a pored nabrojanog moguće je i organizovanje sportskog ribarstva, vodenih sportova i izleta brodovima. Šumoviti deo obale Tise je pogodan za izlete i kampovanja. Severno od grada se nalazi Narodna bašta, koja je oformljena 1866. godine, a koja služi u rekreativne svrhe, pri čemu se u okviru nje nalaze fudbalski stadion i atletska staza, bazeni, tenisko igralište, kuglana i igralište za košarku.

Severno i severozapadno od Narodne bašte nalaze se vikendice i voćnjaci na teritoriji takozvanog Malog rita i Pane, a na jugu grada se prostire industrijska zona, posle koje se sve do skele prostiru vinogradi i voćnjaci Makoša uz obalu Tise.

Kratka istorija Gornjeg Brega

Naselje se nalazi na desnoj obali reke Tise u severnoj Bačkoj, 5 kilometara od istočnih obronaka Telečke visoravni na lesnom platou.

Administrativno pripada lokalnoj samoupravi Sente, koja (prema podacima popisa stanovništva iz 2002. godine) obuhvata:

• grad Sentu, kao administrativni centar sa 21.152 stanovnika
• naselje Gornji Breg, sa 1.926 stanovnika
• naselje Bogaraš sa 722 stanovnika
• naselje Tornjoš sa 1.781 stanovnika
• i naselje Kevi sa 890 stanovnika.

Nastanak naselja

Prvi pouzdani podatak potiče iz 1783. godine. Jedna vojnička geografska karta označava na sadašnjem mestu sela «vinograde».

Prema crkvenim podacima naselje (tada još pod nazivom Vinograd na brdu) je već 1808. godine imala kapelu koja je podignuta u čast Svetog Orbana.

U okviru procene imanja, 1856. godine je izrađena katastarska geografska karta, gde se već ocrtava današnja struktura naselja. U ulici (otprilike 2 km duga) koja se prostire u pravcu sever-jug se pojavljuju redovi kuća, grupe kuća pod nazivom Gornji Breg.

Naziv naselja je veoma verovatno nastao na osnovu geografske konfiguracije i vinogradarstva. (Vinogradi pri obali reke Tise Donji Breg, vinogradi na lesnom platou - Gornji Breg).

U životu naselja su uvek važnu ulogu imale grupe salaša, salaši u ataru (uglavnom južno i zapadno od sela).

Starosedeoci i sadašnja populacija naselja

Godine 1751., prestankom turske najezde, značajan deo senćanskih graničara koji su većinom bili Srbi, iseljavaju se iz ove oblasti (predela). Drugi deo je dobio zemlju i nastanjuju se, na zemlji dobijenoj u ataru Gornjeg Brega, izgrađuju salaše i nastanjuju se.

Jedan deo stanovništva je izašlo iza plotova i nastanilo se u vinogradima. Turska najezda i iseljavanje graničara je desetkovalo stanovništvo. Populacija je u periodu od 1750-1760. godine dopunjena naseljavanjem Mađara sa područja Jasa i Nađkunšaga, odnosno slovaka iz županije Njitra u ovu oblast. To dokazuju i današnja prezimena.

Do drugog talasa naseljavanja je došlo oko 1800. godine iz oblasti Segedin-Dorožma.

O populaciji naselja pouzdane podatke imamo od 1908. godine, međutim prema nekim podacima 1855. godine naselje ima 700 stanovnika, odnosno 1890. godine u naselju ima 246 domaćinstava .

• 1908. godine 400 domaćinstava 2154 stanovnika
• 1948. godine 2000 domaćinstava
• 1953. godine 2240 domaćinstava
• 1961. godine 1812 domaćinstava
• 1971. godine 1784 domaćinstava
• 1981. godine 2536 domaćinstava
• 1991. godine 840 domaćinstava 2165 stanovnika
• 2002. godine 745 domaćinstava 1926 stanovnika

U periodu između 1908. i 1991. godine velika fluktuacija u broju stanovništva je rezultat izmene administrativnih granica naselja.

Na žalost podaci popisa stanovništva iz 1991. i 2002. godine oslikavaju stvarno smanjenje broja stanovnika.

Na smanjenje broja stanovnika je kontinuirani negativan uticaj imala tendencija «preseljavanja u grad», međutim poslednje decenije je veoma značajan broj mladih koji su se iselili u inostranstvo (uglavnom u Mađarsku) zbog ratnih okolnosti.

Broj stanovnika užeg naselja je 1500 stanovnika, koji se izjašnjavaju kao mađari. Grupe salaša koji pripadaju naselju (Brežuljci, Ađanski atar, Gomboš selo i salaši) imaju 400 stanovnika, od kojih su njih 10% starosedeoci srpske nacionalnosti.

Procvat naselja

Stanovništvo koje se doselilo u 1800-tim godinama u vinograde je dalo karakter naselja ovom mestu i trudili su se da organizuju društveni život istog.

Prema pisanju Tot Petera, decu iz sela i sa salaša su već 1810. godine «nadri učitelji» u zimskom periodu priučavali pisanju.
1855. godine stanovnici Gornjeg Brega su podneli molbu za izgradnju škole, međutim i pored više molbi odluka o tome se donosi tek 1869. godine.

1. januara 1870. godine započinje privremeno službeno podučavanje u kući Eseš Andraša sa 65 đaka. Prvi imenovani učitelj je Nemčok Janoš, koji je dugo vremena podučavao đake iz Gornjeg Brega.

1888. godine po Božjoj volji su uspeli ostvariti svoj stari san: izgradila se nova crkva, koja je posvećena 1890. godine u čast Svetog Stevana (Szent István). Prvi imenovani župnik je Cirak Žigmond sveštenik, kojem se pripisuju značajne zasluge u procvatu sela (osniva biblioteku, čitalaonicu, udruženje katoličke omladine, itd.).

1894. godine Skupština grada Senta donosi odluku o izgradnji zabavišta. Ne postoji tačan podatak o početku funkcionisanja istog, ali je sigurno, da je 1910. godine Vismeg Roža, diplomirana vaspitačica vaspitavala najmlađe, da bi se

1918. godine Kočiš Julija vaspitačica bavila sa 101 detetom (njenu popularnost dokazuje i to, da se uspomena na nju čuva još i dan danas putem usmenog predanja).

1899. godine se osnuje Udruženje poljoprivrednika.

1900. godine se organizuju dobrovoljni vatrogasci.

1903. godine se otvara lekarska ordinacija koja ordinira nedeljno tri puta.

1910. godine se otvara poštanski ured.

Početak I. svetskog rata znači krah u razvoju sela, koji traje sve do 1950-tih godina.

1948. godine ponovo se otvara stalni poštanski ured.

1950. godine se završava izgradnja Zadružnog doma, koja zgrada služi i kao dom kulture sela.

1953. godine se obrazuje centralni park, i iste te godine se završava izgradnja nove školske zgrade.

1961/62. godine se uvodi struja u Gornji Breg.

1964. godine započinju radovi oko izgradnje vodovodne mreže i izgrađuju se betonski trotoari.

1972. godine se izgrađuje nova fiskulturna sala i novo zabavište.

1974. godine se izgrađuje dom zdravlja.

1977. godine se završava izgradnja prilaznog puta dužine 2 km od čvrste kaldrme.

U tom periodu se intenzivno razvijaju društvene aktinvosti, sport i kultura.

Od 80-tih godina, nakon kratkog zastoja, oseća se nazadovanje u razvoju na svakom polju, što je 90-tih godina još izraženije.

Stanje javne zgrade se pogoršalo, školu i zabavište su priključili Senti, selo nema stalnog župana.

Kontinuiranost na polju društvene i kulturne delatnosti obezbeđuju sa velikim trudom i neumornim radom dve civilne organizacije: Čitaonica i KUD «Petefi Šandor» iz Gornjeg Brega.

Privreda naselja

Ukidanjem graničarske službe površine zemlje pogodne za obradu u širem ataru Sente su s jedne strane dobili uglavnom graničari srpske nacionalnosti, odnosno na neki drugi način povlašćeni građani grada Sente. Oni su na svojoj zemlji obrazovali salaše, manja-veća dvorišta za privređivanje (otuda u salašarskom predelu srazmerno velik broj srednjih posednika srpske nacionalnosti).

Stanovništvo užeg sela je nastao najverovatnije od radnika koji su obrađivali vinograde. O tome svedoče uske i krivudave ulice i siromašne kuće sela.

O delatnosti stanovništva sela do kraja 1800-tih godina nemamo pouzdane podatke. «Starci» sela pričaju o razvijenom stočarstvu sa ispašom, međutim to je već sigurno, da su na prekretnici 1800-tih 1900-tih godina većinu činili nadničari bez zemlje, a manji deo male gazde sa po nekoliko jutara zemlje. Siromašni ljudi su kao godišnji biroši, žeteoci za udeo ili nadničari zarađivali svoj gorak helb.

Nedostatak zemlje koja bi značila njihovo preživljavanje i nezaposlenost su nakon izumiranja vinograda usmerili interesovanje stanovnika na drugu zahtevnu poljoprivrednu delatnost. Tako su već na prekretnici stoleća postojali pokušaji sa povrtarstvom, a kasnije sa uzgojem duvana. Pašnjaci koji su okruživali selo (koje je stanovništvo koristilo kao zajedničko, sve do kraja 1950-tih godina) su omogućili uzgoj stoke. I siromašnije porodice su se trudile, da steknu barem jednu kravu muzaru, da bi imali barem jedan siguran oslonac u ishrani porodice. Tako je u Gornjem Bregu nastalo brojno krdo goveda, koje je i u široj okolini bilo najveće.

Na početku 1900-tih godina obrazuju se zanatlije i mala privreda koje opskrbljavaju stanovništvo.

Između dva svetska rata u Gornjem Bregu radili su:

• 5 kovačnica
• 3 kolarnice
• više trgovaca i ugostitelja, sedlara, krojača, obućara, berbera.

U isto vreme su u selu već funkcionisale dve ciglane, dva parna milina i jedan mali pogon za preradu mleka.

Nakon završetka II. svetskog rata došlo je do bitnijih promena:

• Vojvodina je priključena Jugoslaviji
• započelo je komunističko plansko privređivanje
• zemlje salašarskih gazdi su nacionalizovane
• siromašnima su delili zemlju
• mlinovi su razmonirani i otpremljeni u druge krajeve
• kasnije su zatvorene i ciglane
• trgovine su nacionalizovane
• manje gazde su primorane da se udruže u zadruge
• dosadašnji društveni red se izmenio, novi se još nije obrazovao. U ovom periodu je došlo do nazadovanja u poljoprivrednoj proizvodnji
• Pogoni (mlinovi, ciglane) su zatvorene, zanatlije su ostarili i mladi više nisu nastavljali struku, radije su otišli u fabrike da rade

Hvala Bogu, prinudne zemljoradničke zadruge nisu bile dugog veka. Bilo je poušaja da se drugim organizacionim oblicima reši razvoj poljoprivredne proizvodnje, u okviru kojih se pružala mogućnost za ponovno oživljavanje privatnog sektora. Ljudi sa sela su iskoristili mogućnost. Makar i pod teškim uslovima, ali su bili «svoje gazde». Na žalost ova stagnacija u privrednom životu sela je trajala dugo (duže nego u okolnim selima). Razlog toga je nedostatak najuže infrastrukture. Mada su se gradili javni objekti (dom kulture, škola, zabavište), u nedostatku kaldrmisanih puteva i električne energije situacija je beznadežna.

Neki manji prodor se desio 1961. godine, nakon uvođenja električne energije. U selu se munjevito poboljšavaju uslovi života, započeta je mehanizacija poljoprivredne proizvodnje, proširuje se i ojačava uzgoj povrća sa sistmom za zalivanje, a nakon toga i uzgoja žitarica. Sve to je imao za rezultat jačanje i razvoj paorskih gazdinstava.

Da bi se sve to razvijalo u pozitivnom pravcu, nije sporedna ni politička usmerenost zemlje. Smanjuje se «stezanje» komunizma, a sve više se oseća orijentisanost ka zapadu. U 1970-tim godinama se daju povoljni krediti uglavnom za investicije u privatni sektor. Ubrzava se bogaćenje hrabrijih gazdi i sve do kraja 1980-tih godina se oseća opšti privredni razvoj. Pomoću privatnog kapitala otvaraju se pogoni - radionice male privrede, brojni privatni trgovci i druge zanatlije počinju da obavljaju svoju delatnost. Ponovo je stavljen u pogon mlin, osniva se privatna zadruga. Dalje se razvija povrtarstvo u modernim baštama sa folijom, proširuje se uzgoj privrednih biljaka, proizvodnja bogatijih gazdi je mehanizovana, a raste i broj proizvodnje sa zalivanjem.

Od 1989/1990. godine jačanjem miloševićevskog sistema, isti okončava razvoj sela.

To što je stanovništvo preživelo poslednjih deset godina može se zahvaliti rezervama nagomilanim u ranijim godinama.

Privreda se iz ruševina izdiže tek 2002. godine, međutim velikim trudom i odricanjima želi da obezbedi osnove za obrazovanje jedne lepše budućnosti.

Boršoš Đerđ
Gornji Breg, 2002. godine

Kratak istorijat Tornjoša

Tornjoš pripada opštini Senta i nalazi se ns regionalnom putu Senta – Bačka Topola. Prema nekim podacima radi se o veoma starom naselju.

Tornjošu pripadadaju salaši koji su u poslednje vreme svi napušteni i propadaju. Počelo je starenje sela, ali ovu činjenicu ublažuje podatak da se Tornjoš doseljavaju ljudi iz okoline. Opšti obrazovni nivo se popravlja, pošto svi mladi završavaju srednju školu. Pored zabavišta u selu radi i osnovna škola.

Glavna privredna grana je poloprivreda, uzgaja se uglavnom kukuruz, sirak, duvan i suncokret, a u oblasti uzgoja životinja uzgajaju se marve isvinje, a značajna je i proizvodnja mleka.

U selu postoji Kulturno društvo «Adi Endre», koje broji 110 članova i organizuje velik broj manifestacija, a pored toga bogat je i sportski i društveni život.